Komisyon Yönetimi: Marketplace Gelir Modelleri ve Hesaplama Sistemleri
Pazaryeri komisyon sistemleri, dinamik komisyon oranları, kategori bazlı hesaplama ve otomatik fatura kesimi. Hepsiburada, Trendyol, Amazon komisyon örnekleri ve karlılık analizi.
💰Marketplace Komisyon Modelleri
Komisyon (Commission), marketplace'in her satıştan aldığı pay'dır. Bu, çok satıcılı platformların ana gelir kaynağıdır. Take rate olarak da bilinir.
3 Temel Komisyon Modeli
%Yüzde Bazlı (Percentage)
Satış tutarının sabit bir yüzdesi alınır. En yaygın model.
Komisyon: %12
Marketplace Geliri: 120 TL
Satıcıya ödenen: 880 TL
- ✓ Basit, anlaşılır
- ✓ Otomatik ölçeklenir
- ✗ Düşük fiyatlı ürünlerde az gelir
₺Sabit Tutar (Fixed Fee)
Her satıştan sabit bir ücret alınır. Düşük fiyatlı ürünler için uygun.
Komisyon: 5 TL
Marketplace Geliri: 5 TL (10%)
Satıcıya ödenen: 45 TL
- ✓ Küçük siparişlerde daha iyi
- ✓ Tahmin edilebilir
- ✗ Yüksek fiyatlı ürünlerde düşük oran
⚖️Karma (Hybrid)
Yüzde + minimum sabit ücret kombinasyonu. En adil model.
Satış 50 TL: %12 = 6 TL → 8 TL alınır
Satış 100 TL: %12 = 12 TL → 12 TL alınır
- ✓ Her segmentte adil
- ✓ Minimum gelir garantisi
- ✗ Hesaplama karmaşık
Türkiye'den Marketplace Komisyon Oranları
| Platform | Kategori | Komisyon Oranı | Ek Ücretler |
|---|---|---|---|
| Trendyol | Elektronik | %8-12 | - |
| Moda & Giyim | %12-15 | - | |
| Kozmetik | %15-18 | - | |
| Hepsiburada | Elektronik | %10-14 | Pazaryeri ücreti: 9.9 TL/sipariş |
| Ev & Yaşam | %14-18 | Pazaryeri ücreti: 9.9 TL/sipariş | |
| Süpermarket | %8-10 | Pazaryeri ücreti: 9.9 TL/sipariş | |
| n11 | Genel Kategoriler | %7-12 | - |
| Premium Kategoriler | %12-15 | - | |
| Çiçeksepeti | Çiçek & Hediyelik | %12-15 | - |
| Genel Ürünler | %15-20 | - |
📌 Komisyon Oranı Belirlerken Dikkate Alınacaklar
- • Rekabet: Rakip marketplace'lerin oranlarını araştır
- • Kategori karlılığı: Düşük marjlı ürünlerde (elektronik) düşük komisyon
- • Satıcı değeri: Büyük satıcılara özel indirim (%2-3 daha düşük)
- • Platform maliyetleri: Ödeme işlemi, hosting, kargo entegrasyonu
- • Hedef kar marjı: Operasyonel giderleri karşıladıktan sonra %10-15 net kar
⚙️Dinamik Komisyon Sistemleri
Dinamik komisyon, farklı değişkenlere göre otomatik değişen komisyon oranıdır. Satıcı performansı, kategori, sezon, satış hacmi gibi faktörler etkiler.
Dinamik Komisyon Faktörleri
1. Kategori Bazlı Komisyon
Her ürün kategorisi için farklı oran. Elektronik düşük, moda yüksek.
Elektronik: %8-10 (düşük kar marjı) Moda: %12-15 (yüksek kar marjı) Kozmetik: %15-18 (premium) Kitap/Müzik: %5-7 (kültür teşviki) Gıda: %8-10 (hızlı tüketim)
2. Satıcı Performans Bazlı
İyi performans gösteren satıcılara komisyon indirimi.
3. Hacim Bazlı İndirim (Volume Discount)
Aylık satış hacmine göre kademeli komisyon indirimi.
0-100K TL/ay: %12 (standart) 100K-500K TL/ay: %11 (-%1) 500K-1M TL/ay: %10 (-%2) 1M+ TL/ay: %9 (-%3) (VIP satıcı)
4. Sezonsal / Kampanya Komisyonu
Özel günlerde (Black Friday, 11.11) komisyon indirimi.
💳Ödeme Zamanlaması ve Settlement
Settlement (Ödeme zamanlaması), satıcılara ne zaman ödeme yapılacağını belirler. Müşteri memnuniyeti ve risk yönetimi dengesi gerektirir.
Yaygın Ödeme Modelleri
7 Gün Sonra Ödeme (En Yaygın)
Siparişin teslim edilmesinden 7 gün sonra satıcıya ödeme yapılır. İade süresi bitmeden önce.
Timeline Örneği:
- • 1 Şubat: Müşteri sipariş verdi
- • 3 Şubat: Kargo teslim edildi
- • 10 Şubat (T+7): Satıcıya ödeme yapıldı (komisyon kesilmiş halde)
15 Gün Sonra Ödeme (Güvenli)
14 gün iade süresi bittikten sonra ödeme. İade riski minimum.
Timeline Örneği:
- • 1 Şubat: Müşteri sipariş verdi
- • 3 Şubat: Kargo teslim edildi (14 gün iade süresi başladı)
- • 17 Şubat: İade süresi bitti
- • 18 Şubat (T+15): Satıcıya ödeme yapıldı
Anında Ödeme (Premium)
Kargo teslim edildiği an ödeme. Sadece güvenilir satıcılar için.
Gereksinimler:
- • Gold/Platinum satıcı statüsü (rating ≥4.7)
- • İade oranı <3%
- • Minimum 6 ay platform deneyimi
- • Ek ücret: %1-2 (hızlı ödeme primi)
💡 Önerilen Hybrid Model
- • Standart satıcılar: T+15 (güvenli, default)
- • Silver seller: T+10 (orta seviye güven)
- • Gold seller: T+7 (hızlı ödeme ödülü)
- • Platinum seller: T+3 veya T+0 (opsiyonel, ek %1 ücret)
🧾Otomatik Fatura Kesimi ve Raporlama
Her satıcıya, aylık veya ödeme periyodunda otomatik olarak komisyon faturası kesilmelidir. Türkiye'de e-fatura entegrasyonu zorunludur (GİB).
Fatura İçeriği
MARKETPLACE A.Ş.
Vergi No: 1234567890
| Hizmet | Tutar | KDV | Toplam |
|---|---|---|---|
| Marketplace Komisyon Hizmeti (Ocak 2026, 1,247 sipariş) | 145,680 TL | 26,222 TL | 171,902 TL |
E-Fatura Entegrasyonu (Türkiye)
- • GİB e-Fatura: Hazine ve Maliye Bakanlığı sistemi
- • E-Fatura sağlayıcıları: Logo, Uyumsoft, Foriba, InnoPark
- • Otomatik gönderim: Her ödeme periyodunda (ayda 1)
- • Saklama: 10 yıl dijital arşiv
Satıcı Raporlama Paneli
- • Günlük özet: Ciro, komisyon, net gelir
- • Ürün bazlı rapor: Hangi ürün ne kadar komisyon ödedi?
- • Kategori analizi: Hangi kategoride daha karlı?
- • Excel/PDF export: Muhasebe için detaylı döküm
Akıllı Komisyon Yönetim Sisteminizi Kurmaya Hazır Mısınız?
Dinamik komisyon hesaplama, otomatik fatura kesimi, e-fatura entegrasyonu ve detaylı raporlama ile marketplace gelirinizi optimize edin. Ücretsiz danışmanlık için iletişime geçin.