Kargo & E-Fatura Entegrasyonu Çözümü
Siparişin onayından teslimata kadar geçen zinciri otomatikleştirir: kargo etiketi ve takibi, desi ağırlık hesabı ve GİB e-Belge kesimi tek akışta çalışır.
Pazaryeri operasyonunda maliyet ve müşteri memnuniyeti, çoğu zaman siparişin çıkışı ile faturanın kesimi arasındaki dakikalarda belirlenir. Bu sayfa; e-ticaret, operasyon, lojistik ve muhasebe ekipleri için sipariş → kargo → e-fatura otomasyonunun kapsamını, hesaplama formüllerini, mevzuat çerçevesini ve seçim kriterlerini derli toplu anlatır.
Çözüm neyi kapsar?
- Kargo API: Gönderi oluşturma, etiket/barkod (ZPL/PDF), takip numarası, teslim durumu webhook’u.
- Desi & ağırlık: Hacimsel ağırlık hesabı, taşıyıcı bazlı katsayı, ücretlendirilen ağırlık.
- e-Belge kesimi: GİB e-Fatura / e-Arşiv / e-İrsaliye’nin alıcı mükellefiyetine göre otomatik seçimi.
- İade & değişim: Ters kargo etiketi, iade faturası/dekont, stok geri yazımı, muhasebe eşleme.
- İzlenebilirlik: Tek gönderi kaydında etiket, takip, teslim kanıtı (POD) ve belge numarası.
Desi ve ücretlendirilen ağırlık
Kargo ücretinin temeli, gerçek ağırlık değil çoğu zaman hacimdir. Hacimsel (desi) ağırlık şöyle bulunur: Hacimsel ağırlık = (En × Boy × Yükseklik cm) / 3000. Faturalanan değer ise ikisinden büyük olanıdır: Ücretlendirilen ağırlık = max(gerçek ağırlık, desi ağırlık). Bölen olan 3000 yurt içinde yaygındır; ancak taşıyıcıya göre değişebildiğinden entegrasyon, her kargo firmasının katsayısını ayrı tutmalı ve gönderi anında doğru olanı uygulamalıdır.
Teslimat taahhüdü de basit bir toplamla planlanır: Teslimat SLA = hazırlık süresi + transfer süresi + son mil. Otomasyon bu üç bileşeni ayrı ölçtüğünde, gecikmenin depoda mı yoksa taşıyıcıda mı olduğunu ayırt edebilirsiniz.
Kargo ücret bileşenleri
| Bileşen | Açıklama |
|---|---|
| Ücretlendirilen ağırlık | max(gerçek, desi) ağırlık; fiyat kademesini belirler. |
| Mesafe / bölge | Çıkış-varış ili ve bölge kademesine göre değişen taban ücret. |
| Hizmet tipi | Standart, ertesi gün, aynı gün veya soğuk zincir gibi seçenekler. |
| Ek hizmet | Kapıda ödeme, sigorta/teminat, adres teslim, randevulu teslimat. |
| Yakıt / bölgesel farklar | Taşıyıcının dönemsel olarak uyguladığı ek katsayılar. |
Bileşenler ve ağırlıklandırma taşıyıcı sözleşmesine göre değişir; buradaki liste yapıyı gösteren temsili bir çerçevedir.
Hangi e-Belge, ne zaman?
| Belge türü | Ne zaman kullanılır |
|---|---|
| e-Fatura | Alıcı da e-Fatura mükellefiyse; belge GİB üzerinden karşı tarafın sistemine iletilir. |
| e-Arşiv Fatura | Alıcı e-Fatura mükellefi değilse (nihai tüketici/kayıtsız firma); internetten satışta yaygın olarak zorunludur. |
| e-İrsaliye | Malın fiziksel sevkine eşlik eden elektronik sevk irsaliyesi; faturadan bağımsız düzenlenir. |
Sistem, sipariş anında alıcının GİB mükellefiyet sorgusunu yapıp doğru belge türünü otomatik seçmeli; yanlış tür, hem iade/iptal akışını hem de mutabakatı zorlaştırır.
Mevzuat çerçevesi
- GİB e-Belge sistemi: e-Fatura, e-Arşiv ve e-İrsaliye kapsamı ve zorunluluk eşikleri Vergi Usul Kanunu genel tebliğleriyle (509 sıra no’lu tebliğ ve güncellemeleri) belirlenir. Brüt satış hasılatı eşiğini aşan ve internet üzerinden satış yapan mükellefler kapsama girer; eşikler zaman içinde düşürülmüştür, bu yüzden güncel sınır her yıl GİB üzerinden teyit edilmelidir.
- 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun: Aracı hizmet sağlayıcı (ATHS) ve hizmet sağlayıcı (ETHS) yükümlülükleri, sipariş ve teslimat sürecinde bilgilendirme esasları bu kanunla çerçevelenir.
- ETBİS (Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi): Pazaryeri ve satıcıların kayıt/bildirim yükümlülüğü; gönderi ve teslimat verisinin bu çerçeveyle uyumlu tutulması beklenir.
- KVKK 6698: Alıcı adı, adresi ve iletişim bilgisi kargo etiketinde işlenir; veri, yalnızca teslimat amacıyla ve taşıyıcıyla veri işleme sözleşmesi çerçevesinde paylaşılmalıdır.
Seçim ve şartname kriterleri
- Taşıyıcı-bağımsız gönderi modeli: yeni kargo firması eklemek kod değişikliği gerektirmemeli.
- Durum webhook’u ve yeniden deneme (retry) mantığı; teslim/iade olayları kaçırılmadan işlenmeli.
- e-Belge tarafında GİB mükellefiyet sorgusu, seri/sıra yönetimi ve iptal/itiraz akışı.
- İdempotan çağrı ve mutabakat: aynı sipariş için çift etiket veya çift fatura üretilmemeli.
- İade/değişim için ters kargo, stok geri yazımı ve muhasebe eşlemesinin uçtan uca kapalı olması.
- Denetim izi, hata kuyruğu (dead-letter) ve taşıyıcı/GİB kesintisinde manuel telafi ekranı.
Sipariş, kargo ve fatura akışınızı birlikte inceleyip mevcut taşıyıcı ve muhasebe sisteminize uygun entegrasyon kapsamını netleştirelim. Aşağıdaki formdan operasyon hacminizi ve kullandığınız kargo/GİB sağlayıcılarını iletmeniz yeterli.
Merak edilenler
Desi (hacimsel ağırlık) nasıl hesaplanır ve neden önemlidir?
Hacimsel ağırlık, paketin kapladığı yeri ağırlığa çevirir: (En × Boy × Yükseklik cm) / 3000. Kargo firması, gerçek ağırlık ile desi ağırlığından hangisi büyükse onu ücretlendirir (ücretlendirilen ağırlık = max(gerçek, desi)). Bu yüzden hafif ama hacimli ürünlerde fiyat, terazi değerinin değil desinin üstünden çıkar. Bölen (3000) taşıyıcıya göre değişebilir; entegrasyon her taşıyıcının katsayısını ayrı tutmalıdır.
e-Fatura, e-Arşiv ve e-İrsaliye arasındaki fark nedir?
e-Fatura, alıcı da e-Fatura mükellefiyse düzenlenen elektronik faturadır ve GİB üzerinden karşı tarafa iletilir. e-Arşiv Fatura, alıcı e-Fatura mükellefi değilse (nihai tüketici veya kayıtsız firma) düzenlenir; internetten satışta e-Arşiv yaygın olarak zorunludur. e-İrsaliye ise malın sevkine eşlik eden elektronik sevk irsaliyesidir, faturadan bağımsızdır. Sistem, alıcının GİB mükellefiyet sorgusuna göre doğru belge türünü otomatik seçmelidir.
İade ve değişimde fatura ve stok nasıl düzeltilir?
İadede iki yol vardır: alıcı e-Fatura mükellefiyse iade faturası keser; nihai tüketici iadesinde ise satıcı gider pusulası veya iade dekontu ile işlemi belgeler ve satış e-Arşiv faturasını iptal/düzeltme akışına alır. Otomasyon, iade onayında ters kargo (return label) oluşturur, ürün depoya ulaştığında stok hareketini geri yazar ve muhasebe kaydını eşler; böylece stok, kasa ve GİB belgesi tutarlı kalır.
Kargo API entegrasyonu hangi işlevleri kapsamalı?
Asgari kapsam: gönderi oluşturma, etiket/barkod (ZPL veya PDF) üretimi, takip numarası (tracking) döndürme, durum webhook’u (yola çıktı, şubede, teslim, iade), toplu gönderi ve ters kargo. Ek olarak desi/hacimsel ağırlık alanları, teslim edilemeyen gönderi (ADR) bildirimi ve teslim kanıtı (POD) beklenir. Tek bir taşıyıcıya bağlı kalmamak için entegrasyon, taşıyıcı-bağımsız bir gönderi modeliyle çalışmalıdır.
Kendi pazaryerinizi size özel geliştirelim.
Pazaryeri fikrinizi ya da mevcut ihtiyacınızı yazın; iş modelinden geliştirmeye tek elden değerlendirip 1 iş günü içinde dönelim. Hazır paket değil — kaynak kodu sizin, size özel.
Talep Oluştur