B2B Marketplace Platformu
B2B marketplace, işletmeler arası toptan ticareti dijitalleştirir: RFQ teklif yönetimi, kademeli ve müşteriye özel fiyatlandırma, çoklu kullanıcı rolleri ve tutar bazlı onay akışı ile açık hesap/vade tahsilatı. B2C'den yapısal olarak ayrışan bir platform mimarisi.
B2B ve B2C pazaryeri: yapısal farklar
B2B marketplace, tüketiciye değil işletmelere satış yapan toptan bir pazaryeridir. Buradaki alıcı bireysel bir kullanıcı değil, satın alma sürecini birden çok kişiyle yürüten bir şirkettir. Bu yüzden B2B platform, B2C'deki self-servis sepet mantığının ötesine geçer: teklif (RFQ), müzakere, onay zinciri ve vadeli ödeme gibi süreçleri yazılım içine almak gerekir. Aşağıdaki tablo iki modelin temel farklarını özetler.
| Özellik | B2C | B2B |
|---|---|---|
| Sipariş miktarı | 1-5 adet | Yüzlerce / binlerce adet |
| Ortalama sepet | Düşük (bireysel) | Yüksek (kurumsal, katlarca) |
| Fiyatlandırma | Sabit fiyat | Kademeli, müzakereli, müşteriye özel |
| Ödeme | Kredi kartı, anında | Vade, havale, açık hesap |
| Satış süreci | Self-servis | Teklif (RFQ), onay, sözleşme |
| Kullanıcı | Bireysel | Şirket (çoklu kullanıcı, rollü) |
RFQ (Request for Quote / teklif talebi) sistemi
RFQ, B2B pazaryerinin kalbidir: alıcı ne istediğini yapılandırılmış biçimde tanımlar, tedarikçiler yarışır, en uygun teklif siparişe dönüşür. Akış dört adımda ilerler:
- Talep oluşturma: Alıcı ürün adı, miktar ve birim (adet/kg/ton), teknik özellikler (malzeme, ölçü, kalite), teslim yeri ve tarihi, bütçe aralığı ve teknik dokümanları girer. Sistem, kategoriye uygun tedarikçilere bildirim gönderir ve talebe bir son tarih (örneğin 7 gün) atar.
- Teklif verme: Tedarikçiler birim fiyat, teslim süresi (gün), ödeme koşulu (ör. 30 gün vade / %50 peşin), teklif geçerlilik süresi ve not ekler. Toplam, toplam tutar = birim fiyat × miktar ile hesaplanır.
- Karşılaştırma: Teklifler ağırlıklı bir skorla sıralanır. Örnek ağırlıklar: fiyat %50, teslim süresi %30, tedarikçi puanı %20 → skor = 0,5 × fiyatPuanı + 0,3 × teslimatPuanı + 0,2 × tedarikçiPuanı. Böylece yalnız en ucuz değil, en dengeli teklif öne çıkar.
- Kazananın seçimi: Alıcı teklifi onayladığında talep kapanır ve otomatik bir satın alma siparişi (PO) üretilir; kazanan ve kaybeden tedarikçiler bilgilendirilir, teslim tarihi ve ödeme koşulu PO'ya işlenir.
Özel fiyatlandırma: kademeli ve müşteriye özel
B2B'de tek bir liste fiyatı yetmez. İki katman birlikte kullanılır: miktara bağlı kademeli (tiered) indirim ve belirli müşterilere tanımlı sözleşmeli fiyat. Fiyat motoru önce geçerli bir müşteriye özel fiyat arar; yoksa uygun miktar kademesini, o da yoksa taban fiyatı uygular. Kademeli yapı örneği:
| Miktar aralığı | Birim fiyat | İndirim |
|---|---|---|
| 1 - 9 | Taban fiyat | %0 |
| 10 - 49 | Taban × 0,95 | %5 |
| 50 - 99 | Taban × 0,90 | %10 |
| 100 ve üzeri | Taban × 0,85 | %15 |
Müşteriye özel fiyatta ise cari hesap bazında, başlangıç-bitiş tarihli bir birim fiyat tanımlanır (örneğin yıllık anlaşma karşılığı ek indirim). Alıcıya gösterilen kazanç: tasarruf = (taban fiyat − uygulanan fiyat) × miktar. Bu şeffaflık, toptan alıcının satın alma kararını hızlandırır.
Çoklu kullanıcı yönetimi ve onay akışı
Kurumsal alıcı tek kişi değildir; bir şirket adına farklı yetkilerle birden çok kişi işlem yapar. Platform, rol tabanlı yetkilendirme (RBAC) ile bu yapıyı modellemelidir.
| Rol | Yetki |
|---|---|
| Admin (yönetici) | Tüm yetkiler, kullanıcı ekleme/çıkarma, fatura ve ödeme bilgileri |
| Satın alma müdürü | RFQ oluşturma, teklif değerlendirme, limit dahilinde sipariş onayı |
| Satın alma uzmanı | Ürün arama, sepete ekleme, taslak sipariş (onay bekler) |
| Muhasebe | Fatura görüntüleme, ödeme, finansal raporlar |
Onay zinciri (approval chain) sipariş tutarına göre kurulur. Örnek kural seti: her sipariş satın alma müdürü onayından geçer; 100.000 TL üzeri siparişlere ek olarak Muhasebe onayı, 500.000 TL üzeri siparişlere Admin onayı eklenir. Her adım kayıt altına alınır (kim, ne zaman, hangi notla onayladı) ve iç denetim için izlenebilir olur.
Ödeme, açık hesap ve e-belge yükümlülükleri
B2B tahsilat B2C'den ayrışır: kredi kartıyla anlık ödeme yerine havale/EFT, vade ve açık hesap (cari) yaygındır. Bu yüzden platformun bakiye, kredi limiti ve vade takibini yönetmesi gerekir. Faturalandırmada e-belge zorunlulukları devreye girer:
- GİB e-Fatura / e-Arşiv: kayıtlı mükellefler arası satışlarda e-Fatura, diğerlerinde e-Arşiv fatura.
- e-İrsaliye: sevkiyatta elektronik irsaliye yükümlülüğü olan mükellefler için.
- 6563 sayılı Kanun ve ETBİS kaydı: pazaryeri aracı konumu ve bildirim yükümlülükleri.
- KVKK 6698 ve İYS: kurumsal irtibat kişilerinin verisi ve ticari iletiler için uyum.
Modül maliyetleri ve öncelik sırası
B2B platform tek seferde değil, katmanlı kurulur. Önce çekirdek pazaryeri, sonra RFQ, sonra fiyat motoru ve onay akışı devreye alınır. Aşağıdaki tablo geliştirme önceliğini ve göreli eforu (temsili) gösterir.
| Modül | Göreli efor | Öncelik |
|---|---|---|
| Temel B2B pazaryeri (katalog, satıcı, sipariş) | Yüksek | 1 |
| RFQ / teklif yönetimi | Orta | 2 |
| Kademeli + müşteriye özel fiyat motoru | Orta | 3 |
| Çoklu kullanıcı + onay akışı | Orta | 4 |
Geliriniz yine take rate mantığıyla ölçülür: take rate = komisyon geliri / GMV. B2B'de sepet büyük olduğu için düşük komisyon oranları bile yüksek mutlak gelir üretir; asıl kaldıraç, RFQ ve otomatik siparişle satın alma döngüsünü kısaltıp işlem hacmini artırmaktır.
Kurumsal tedarik senaryolarını uçtan uca kurmak için kurumsal e-pazaryeri & tedarik çözümüne bakabilir, temeller için pazaryeri yazılımı nedir ve tüketici tarafı için B2C pazaryeri kurma rehberini okuyabilirsiniz. İhtiyacınızı konuşmak için talep formundan ulaşın.
Merak edilenler
B2B marketplace ile B2C arasındaki temel fark nedir?
B2B pazaryeri işletmeler arası toptan ticareti dijitalleştirir; ortalama sipariş değeri B2C'nin çok üzerindedir (tipik olarak on binlerce ile yüz binlerce TL). Fiyat sabit değil, miktara ve müşteriye göre müzakerelidir; ödeme kredi kartıyla anında değil, çoğu zaman vade/havale/açık hesap ile yapılır. Satış süreci self-servis değil; teklif (RFQ), onay ve sözleşme içerir. Kullanıcı da bireysel değil, çoklu kullanıcılı bir şirkettir (satın alma, muhasebe, yönetici rolleri). Bu farklar RFQ, kademeli fiyatlandırma ve onay akışı gibi B2C'de olmayan modülleri zorunlu kılar.
RFQ (teklif talebi) sistemi nasıl çalışır?
RFQ akışı dört adımdır: (1) Alıcı ürün, miktar, teknik özellik, teslim yeri ve tarih içeren bir teklif talebi oluşturur; sistem ilgili tedarikçileri bilgilendirir. (2) Tedarikçiler birim fiyat, teslim süresi, ödeme koşulu ve geçerlilik süresi içeren teklif gönderir. (3) Alıcı teklifleri fiyat, teslim süresi ve tedarikçi puanına göre ağırlıklı bir skorla karşılaştırır. (4) Kazanan teklif otomatik olarak satın alma siparişine (PO) dönüşür. Toplam tutar = birim fiyat × miktar formülüyle hesaplanır ve seçim kayıt altına alınır.
Müşteriye özel fiyatlandırma (custom pricing) nasıl kurulur?
İki katman kullanılır. Kademeli (tiered) fiyatlandırmada miktar arttıkça birim fiyat düşer; örneğin 1-9 adet için taban fiyat, 10-49 için %5, 50-99 için %10, 100+ için %15 indirim. Müşteriye özel fiyatta ise belirli bir cari hesap için, geçerlilik tarihli özel birim fiyat tanımlanır (yıllık anlaşma vb.). Hesaplama sırası: önce geçerli müşteriye özel fiyat, yoksa uygun miktar kademesi, o da yoksa taban fiyat uygulanır. Tasarruf = (taban fiyat − uygulanan fiyat) × miktar olarak gösterilir.
B2B'de çoklu kullanıcı ve onay akışı neden gerekir?
Bir şirket adına birden çok kişi işlem yapar; her birinin yetkisi farklıdır. Tipik roller: Admin (tüm yetkiler, kullanıcı ve fatura yönetimi), Satın Alma Müdürü (RFQ ve limit dahilinde onay), Satın Alma Uzmanı (taslak sipariş, onay bekler) ve Muhasebe (fatura görüntüleme, ödeme). Onay zinciri tutara göre kurulur: örneğin 100.000 TL üstü siparişler Muhasebe onayına, 500.000 TL üstü Admin onayına gider. Bu, bütçe kontrolü ve iç denetim için gereklidir; ayrıca GİB e-Fatura/e-Arşiv ile faturalandırma bu akışa bağlanır.
Kendi pazaryerinizi size özel geliştirelim.
Pazaryeri fikrinizi ya da mevcut ihtiyacınızı yazın; iş modelinden geliştirmeye tek elden değerlendirip 1 iş günü içinde dönelim. Hazır paket değil — kaynak kodu sizin, size özel.
Talep Oluştur